LOADING

Type to search

Referans, Turkey, October 18, 2006

Share

ABD, Latin Amerika ile ikili ticarete agirlik verecek

18.10.2006 / Dis Haberler / Haber

   

 

Doha Raundu'nun çikmaza girmesiyle birlikte ABD rotasini Latin Amerika'ya çevirdi. Sili'nin ardindan Peru ile de serbest ticaret anlasmalari onay asamasinda. FTAA görüsmelerinin yeniden baslatilmasi da gündemde.

 

Küresel bir serbest ticaret anlasmasinin hazirlanmasiyla ilgili süreç belirsizligini korurken, ABD, Latin Amerika ile ikili anlasmalara agirlik vermeye hazirlaniyor. Latin Amerika Ticaret Odasi'nin önceki günkü toplantisinda konusan ABD Ticaret Temsilcisi Yardimcisi John Veroneau, Doha Raundu'ndaki tikanikligin devam etmesi durumunda, Latin Amerika ile ikili ticaret anlasmalari için "mümkün olan en agresif sekilde" bastirmaya devam edeceklerini söyledi. Dünya Ticaret Örgütü nezdinde sürdürülen ve Doha Raundu olarak bilinen serbest ticaret görüsmeleri, özellikle tarim ürünlerine uygulanan tesvik ödemeleri (sübvansiyon) konusundaki uzlasmazlik nedeniyle temmuz ayinda durdurulmustu.

ABD, Latin Amerika bölgesinin en büyük ticaret ortagi konumunda bulunuyor. Bölgesel ticari bloklasmalarin yani sira ABD ile de çok sayida ülkenin ikili serbest ticaret anlasmasi girisimleri bulunuyor. Sili, ABD ile kapsamli serbest ticaret anlasmasina imza atan ilk Güney Amerika ülkesi oldu. Sili ile ABD arasindaki serbest ticaret anlasmasi 2004 yilinda yürürlüge girdi. ABD'nin Orta Amerika ile de bölgesel bir serbest ticaret anlasmasi bulunuyor. Peru ile hazirlanan anlasmanin 7 Kasim'daki ABD Kongresi seçimlerinin ardindan onaylanmasi beklenirken, Kolombiya ile de bu yil için bir anlasma yapilmasi öngörülüyor. Veroneau, bu anlasmalarla ilgili çalismalarin sürdügünü kaydetti.

ABD Ticaret Bakanligi verilerine göre, ABD ile Latin Amerika arasindaki ticaret hacmi, 2005'te önceki yila göre yüzde 13,7 artarak 461.8 milyar dolar oldu. Latin Amerika, 2005 yilinda ABD ile ticaretinde 97.2 milyar dolar fazla verdi. Konuyu Latin Business Chronicle gazetesine degerlendiren

Washington merkezli Inverway danismanlik sirketinin Baskani Isaac Cohen, bölgenin ihraç mallarindaki fiyat artisi nedeniyle 3 yildir olaganüstü bir ticaret performansi gösterdigine dikkat çekti. Ayni zamanda Birlesmis Milletler Latin Amerika ve Karayipler Ekonomik Komisyonu'nun (ECLAC)Washington eski Direktörü de olan Cohen, "Bunun sonucunda, Latin Amerika ilk kez hem ticaret hem de cari islemler dengesinde fazla veriyor ve bölgedeki güçlü büyümenin arkasinda da bu yatiyor" dedi. Cohen, Latin Amerika ekonomisinin yakaladigi bu güçlü büyümenin önceki dönemlerden farkli olarak, borçlanmaya degil ticaretteki bu yüksek performansa dayandigina da dikkat çekti. ECLAC verilerine göre, geçen yil Latin Amerika'nin toplam ticareti içinde ABD'nin payi yüzde 38,4 oldu.

 

Avantajli programlarin süresi doluyor

Ekonomisi açisindan ABD ile ticaretin büyük önem tasidigi Latin Amerika için bazi diger avantajli programlarin da süresinin dolmasina yaklasilmasiyla birlikte bu konu da daha önemli bir hale geldi. Brezilya ve Arjantin gibi gelismekte olan ülkelerin bazi kalemlerde ABD'ye vergisiz ihracat yapmasini saglayan Genellestirilmis Tercihler Sistemi'nin (GTS) süresi yil sonunda doluyor. GTS'nin gelecegi ise belirsizligini koruyor. GTS, Kongre'nin ve ABD hükümetinin kararina bagli olarak, bu yil sonunda ya tümden feshedilebilir ya da programi suiistimal eden ülkeler 2007'de ayricaliklarini kaybedebilirler. Aralik sonunda süresi dolacak olan bir diger program da And Ticaret Üstünlügü ve Uyusturucuyla Mücadele (ATPDEA) anlasmasi. Bu anlasma kapsaminda da Kolombiya, Bolivya, Ekvador ve Peru gibi ülkelere uyusturucuyla mücadele çabalari nedeniyle maddi yardim yapilmasi öngörülüyor. Veroneau, bu programlarin sona ermesinin sorunlar yaratabilecegini söyledi ancak konuyla ilgili ne gibi adimlar atilacagi konusuna ise deginmedi. ABD'nin ticaret iliskileri açisindan Kongre seçimleri büyük önem tasiyor. Cumhuriyetçiler, serbest ticaretin desteklenmesini öngören bir politika izlerken, Demokratlarin ise serbest ticaretle ilgili çekinceleri bulunuyor. ABD'de yapilan son kamuoyu yoklamalari, Kongre'nin kontrolünün Demokratlara geçebilecegini gösteriyor. 2007'nin 3'üncü çeyreginde Bush yönetimine ticaret anlasmalariyla ilgili müzakereler yürütmesi için verilen yetkinin süresi doluyor. Yine 2007'nin yaz mevsiminde Kongre gündemine gelecek bir diger yasal düzenleme de tarim yasa tasarisi olacak. Demokratlarin ara seçimlerden sonra Kongre'de çogunlugu almasi durumunda bu 2 yasal düzenlemenin ne olacagi bilinmiyor.

 

Serbest ticaret bölgesi için umut Brezilya

Arjantin'de kasim ayinda yapilan Amerika Zirvesi'nde Amerika Serbest Ticaret Bölgesi (FTAA) kurulmasiyla ilgili görüsmelerde uzlasma saglanamamisti. Ancak, Brezilya'da 1 Ekim'de yapilan devlet baskanligi seçimlerinin 2'nci tura kalmasi ve muhafazakâr aday Geraldo Alckmin'in kazanma olasiliginin belirmesi, FTAA için de umut dogurdu. Luiz Inacio Lula da Silva önderligindeki Brezilya, FTAA'nin küçük isletmeleri ve çiftçileri olumsuz etkileyecegi gerekçesiyle bu olusuma karsi çikiyordu. Ancak Alckmin hafta sonunda yaptigi bir açiklamada FTAA ile ilgili görüsmelerin yeniden baslatilmasini istedigini söyledi. Latin Amerika'nin en büyük ekonomisi olmasindan dolayi Brezilya'nin girisimde bulunmasi önem tasiyor. ABD Ticaret Bakani Carlos Gutierrez, FTAA görüsmelerinin yeniden baslatilmasi çabalarina hiz vereceklerini söyledi. Reuters ajansiyla yaptigi söyleside Gutierrez, bu kapsamda Brezilya ile birlikte diger gelismekte olan piyasalarla ortak ticaret yapabileceklerini de sözlerine ekledi.

ABD'nin Latin Amerika ülkeleriyle ticaret hacmi
  
Ülke Toplam (milyon dolar) 
  
Meksika165,967.3
Venezuela23,298.1
Brezilya21,635.5
Sili8,467.3
Arjantin4,368.1
Peru4,326.4
Uruguay517.1
Paraguay451.8
Bolivya280.0
  
Toplam259,513.1
  
Kaynak: ABD Ticaret Bakanligi 


To read this post, you must purchase a Latin Trade Business Intelligence Subscription.
Scroll to top of page